Çanakkale İli Su Kaynakları Yönetimi: Mevcut Sektörel Kullanım Envanteri, Hidrolojik Risk Analizi ve Gelecek Projeksiyonları (2025-2050)

Yönetici Özeti

Marmara ve Kuzey Ege havzalarının kesişim noktasında, jeostratejik ve ekolojik açıdan kritik bir konumda yer alan Çanakkale ili, tarihinin en ciddi hidrolojik darboğazlarından biriyle karşı karşıyadır. Bu rapor, Çanakkale ilindeki su kaynaklarının mevcut durumunu, sektörel kullanım dağılımlarını (tarım, sanayi, evsel) ve gelecekteki su potansiyelini, "Mevcut Durum Analizi" ve "Gelecek Projeksiyonları" olmak üzere iki ana eksende derinlemesine incelemektedir. 2024 yılı itibarıyla il genelindeki belediyelerin su kaynaklarından çektiği toplam su miktarı 40,6 milyon metreküp olarak kaydedilmiş olup, bu miktar komşu il Balıkesir'in yaklaşık üçte biri seviyesindedir.1 Ancak bu görece düşük hacim, kişi başı günlük 255 litre gibi Türkiye ortalamasının üzerindeki tüketim verileri ve tarımsal sulamadaki %74'lük pay ile birleştiğinde, kaynaklar üzerindeki baskının şiddetini ortaya koymaktadır.1

Raporun bulguları, Çanakkale'nin su bütçesinde "tarımsal kullanımın" mutlak hakimiyetini teyit etmekte, ancak sanayi sektöründe özellikle İÇDAŞ gibi büyük ölçekli tesislerin deniz suyu arıtımı (desalinasyon) yoluyla tatlı su kaynakları üzerindeki baskıyı hafifletme stratejilerinin önemini vurgulamaktadır.3 Buna karşın, iklim değişikliği senaryoları, 2041-2070 döneminde bölgenin brüt su potansiyelinde %60'lara varan azalmalar öngörmektedir.4 2025 yılı başı itibarıyla baraj doluluk oranlarının kritik seviyelerin altına düşmesi (Bayramiç %34, Atikhisar %39), "su stresi" kavramının ötesine geçilerek "hidrolojik iflas" riskinin yönetilmesi gereken bir sürece girildiğini göstermektedir.5 Bu çalışma, Çanakkale'nin su geleceğini güvence altına almak için gri altyapı yatırımlarının ötesinde, talep yönetimi ve sektörel dönüşümün kaçınılmazlığını bilimsel veriler ışığında ortaya koymaktadır.

---

1. Giriş: Çanakkale'nin Hidro-Politik ve Coğrafi Bağlamı

1.1. Havza Yönetimi ve İdari Karmaşıklık

Çanakkale ili, Türkiye'nin su yönetimi haritasında benzersiz ve karmaşık bir konuma sahiptir. İdari sınırlar ile hidrolojik havza sınırlarının örtüşmemesi, su kaynaklarının yönetimini zorlaştıran temel faktörlerden biridir. İlin toplam yüzölçümünün %31,49'luk kısmı (yaklaşık 309.089 hektar) Kuzey Ege Havzası sınırları içerisinde kalırken, geri kalan büyük kısım Marmara Havzası'na dahildir.2 Bu ikili yapı, suyun yönetilmesinde farklı havza yönetim planlarının (NHYP) ve sektörel su tahsis planlarının (SSTP) koordinasyonunu zorunlu kılmaktadır.

Kuzey Ege Havzası, Kaz Dağları'nın güney yamaçlarından Ege Denizi'ne dökülen akarsuları kapsarken, Marmara Havzası bölümü, kuzeyden Marmara Denizi'ne ve Çanakkale Boğazı'na dökülen nehir sistemlerini (özellikle Biga Çayı ve Kocaçay) içermektedir.2 Bu coğrafi bölünme, suyun sadece miktarını değil, kalitesini ve kullanım önceliklerini de farklılaştırmaktadır. Örneğin, Kuzey Ege tarafında zeytincilik ve turizm odaklı bir su talebi varken, Marmara tarafında (Biga Yarımadası) çeltik tarımı ve ağır sanayi (demir-çelik, enerji) odaklı yoğun bir su tüketimi söz konusudur.9

1.2. "Bin Pınarlı İda"dan Hidrolojik Belirsizliğe

Mitolojide "Bin Pınarlı İda" olarak anılan Kaz Dağları, bölgenin en önemli su kulesidir. Bölgedeki barajların (Bayramiç, Atikhisar) ana besleme kaynağı olan bu dağ silsilesi, yer altı ve yer üstü su kaynaklarının %60'ından fazlasını beslemektedir.11 Ancak son yıllarda yağış rejimindeki değişiklikler, kar yağışının azalması ve yağışların şiddetli sağanaklar şeklinde düşüp yüzey akışına geçerek denize ulaşması, akiferlerin beslenmesini engellemektedir. 2024 ve 2025 yılları, bu "hidrolojik belirsizliğin" somutlaştığı dönemler olmuştur. Kuraklık sadece meteorolojik bir olay olmaktan çıkmış, tarımsal üretimi ve kentsel yaşamı tehdit eden sosyo-ekonomik bir krize dönüşmüştür.6

---

2. Çanakkale Su Kaynakları Envanteri: Mevcut Kapasite ve Durum Analizi

Çanakkale'nin su güvenliği, Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından inşa edilen baraj ve göletler ile yer altı suyu rezervlerine dayanmaktadır. Son 21 yılda yapılan yatırımlarla il genelindeki depolama kapasitesi 468 milyon metreküpe ulaşmıştır.13 Ancak kapasite artışı, yağış azlığı nedeniyle fiili su varlığına aynı oranda yansımamaktadır.

2.1. Yüzeysel Su Kaynakları ve Depolama Tesisleri

Çanakkale'nin su omurgasını oluşturan barajlar, kullanım amaçlarına göre içme suyu, sulama ve taşkın koruma olarak sınıflandırılmaktadır. 2025 yılı başı itibarıyla bu tesislerin durumu alarm vermektedir.

2.1.1. Atikhisar Barajı: Kentin Yaşam Hattı

Çanakkale il merkezinin tek içme ve kullanma suyu kaynağı olan Atikhisar Barajı, 54,1 milyon m³ depolama hacmine sahiptir.12 Bu baraj, kentin "tek kurşunu" niteliğindedir ve alternatif bir yüzey suyu kaynağı bulunmamaktadır.

• Mevcut Durum (2025/2026): 2024 yılının kurak geçmesiyle birlikte baraj seviyesi %37-%39 bandına kadar gerilemiştir.14 Ocak 2025 itibarıyla DSİ verilerine göre doluluk oranı %79 olarak ölçülmüş olsa da, bu artışın sürdürülebilirliği, bahar yağışlarına ve buharlaşma oranlarına bağlıdır.16 Baraj, içme suyunun yanı sıra tarımsal sulama için de kullanılmakta, bu durum kurak dönemlerde sektörler arası çatışmaya (içme suyu vs. tarım) neden olmaktadır.

2.1.2. Bayramiç Barajı: Tarımsal Üretimin Kalbi

Kaz Dağları'ndan beslenen ve 96,5 milyon m³ kapasitesiyle bölgenin en büyük depolama alanlarından biri olan Bayramiç Barajı, Ezine ve Bayramiç ovalarının sulanması için hayati önem taşır.12

• Kriz Göstergesi: Barajın doluluk oranı, kuraklık nedeniyle %12-13 seviyelerine kadar düşmüş, daha sonra yağışlarla kısmi bir toparlanma göstererek %34-35 bandına çıkmıştır.5 Bu seviye, tarımsal sulama sezonu için gereken "ölü hacim üstü" su miktarını karşılamakta büyük risk oluşturmaktadır. Barajın %10'dan %70'e çıktığı dönemler olsa da, istikrarsızlık çiftçinin ekim planlamasını (çeltik vs. kuru tarım) imkansız hale getirmektedir.17

2.1.3. Bakacak ve Taşoluk Barajları: Biga Yarımadası'nın Sorunlu Kaynakları

Biga Ovası'nı besleyen Bakacak Barajı (130,9 hm³ kapasite), bölgenin en büyük ancak en verimsiz işletilen barajlarından biridir.

• Kronik Düşük Doluluk: Bakacak Barajı'nın doluluk oranları, kapasitesine kıyasla sürekli düşük seyretmektedir. Ocak 2026 projeksiyonlarında ve 2025 gerçekleşmelerinde doluluk oranı %13 ile %26 arasında dalgalanmıştır.5 Bu durum, baraj havzasındaki yağış azlığı ve tarımsal aşırı çekimin bir sonucudur. Taşoluk Barajı'nda da benzer bir tablo (%16-%24 doluluk) hakimdir.5

2.1.4. Diğer Kritik Depolama Yapıları

• Umurbey Barajı: Lapseki bölgesindeki meyvecilik için kritiktir. Doluluk oranı %42-%66 arasında değişmekte olup, nispeten daha stabil bir profil çizmektedir.16

• Tayfur Barajı: Gelibolu Yarımadası'nın su ihtiyacını karşılayan bu barajda doluluk oranları %21-%27 seviyelerine gerilemiş, bölgenin su güvenliği tehlikeye girmiştir.16

2.2. Yer Altı Suyu Rezervleri: Görünmez Kriz

Yüzeysel suların yetersiz kaldığı noktalarda, özellikle tarım ve sanayi sektörü yer altı sularına (YAS) yönelmektedir. Ancak Çanakkale'nin yer altı suyu rezervleri hem miktar hem de kalite açısından baskı altındadır.

• Biga Ovası Akiferleri: İlin en yoğun tarım yapılan bölgesi olan Biga Ovası'nda yer altı suyu seviyelerinde düşüşler gözlenmektedir. DSİ verilerine göre, Biga ve Umurbey ovalarındaki YAS işletme rezervi üzerindeki çekim baskısı artmaktadır.18

• Tuzlanma ve Kalite Bozulması: Kıyı kesimlerinde (Örneğin Karabiga, Gümüldür hattı) aşırı çekim nedeniyle deniz suyu girişimi (intruzyon) riski bulunmaktadır. Biga Ovası'nda yapılan analizlerde, Koruoba ve Örtülüce mevkilerindeki kuyularda Elektriksel İletkenlik (EC) değerlerinin yükseldiği, bunun da tuzlanma veya tarımsal kirletici birikimine işaret ettiği tespit edilmiştir.18 Nitrat kirliliği şu an için yaygın bir tehdit olmasa da, gübre kullanımına bağlı lokal artışlar izlenmektedir.18

• Yeni Sondajlar: Mevcut kuyuların verimsizleşmesi ve kuruması nedeniyle belediyeler daha derin katmanlara inmek zorunda kalmaktadır. Biga Belediyesi'nin "İkinci Su Kaynağı" projesi kapsamında Havdan bölgesinde 100 metre derinlikte yeni kuyular açması, yüzeye yakın akiferlerin tükendiğinin kanıtıdır.20

---

3. Sektörel Su Kullanımı: Kim, Ne Kadar Tüketiyor?

Çanakkale'de suyun paylaşımı, tarım, belediyeler (evsel/turizm) ve sanayi arasında dengesiz bir dağılım göstermektedir. 2024 yılı verileri ve gelecek projeksiyonları, suyun aslan payının tarıma ait olduğunu, ancak sanayinin de stratejik ve yoğun bir tüketici olduğunu ortaya koymaktadır.

3.1. Tarımsal Su Kullanımı: Tüketimin Hakimi (%74)

Çanakkale, tarımsal üretimin ekonomideki ağırlığı nedeniyle suyun en büyük tüketicisidir. Kuzey Ege Havzası genelinde tarımsal su kullanımı toplam tüketimin %74'ünü oluşturmaktadır.2

3.1.1. Ürün Deseni ve Su İhtiyacı

İldeki tarımsal su tüketimini belirleyen temel faktör ürün desenidir. Biga Yarımadası, Türkiye'nin önemli çeltik (pirinç) üretim merkezlerinden biridir. Çeltik, yetişme dönemi boyunca tarlanın su altında kalmasını gerektiren (salma sulama), su ayak izi en yüksek ürünlerden biridir.

• Çeltik Krizi: Kuraklık dönemlerinde (örneğin 2024 sulama sezonu), barajlardaki su seviyesi kritik eşiğin altına düştüğünde, Valilik ve DSİ kararıyla ilk gözden çıkarılan ürün çeltik olmaktadır. 2024 yılında Biga'da çeltik ekim alanlarında %35'lik bir daralma yaşanmış, 100.000 dönümlük ekim alanı 65.000 dönüme düşürülmüştür.9 Bu kısıtlama, milyonlarca metreküp suyun barajlarda tutulmasını sağlamıştır.

• Meyvecilik ve Sebzecilik: Lapseki (kiraz, şeftali) ve Bayramiç (elma) bölgelerinde meyvecilik yaygındır. Meyve bahçeleri, yıllık bitkiler gibi ekilmeme şansı olmayan, sürekli su isteyen (tahsis garantisi gerektiren) varlıklardır. Umurbey Barajı'ndan sağlanan suyun büyük kısmı bu kalıcı bitki örtüsünü yaşatmak için kullanılmaktadır.21

3.1.2. Sulama Yöntemleri ve Verimsizlik

İlde sulanan 70.905 hektar alanın %65'i devlet (DSİ) sulamaları, %35'i ise halk sulamalarıdır.21 DSİ, açık kanal sistemlerini kapalı borulu sistemlere dönüştürerek su kaybını azaltmaya çalışsa da, hala vahşi sulama yöntemlerinin kullanıldığı alanlar mevcuttur. 2024 yılında Biga Sulama Birliği, suyun metreküp ile ölçüldüğü alanlarda dekar başına su kotaları (örneğin sebze için 600 m³/dekar) getirerek tüketimi disipline etmeye çalışmıştır.22

3.2. Belediyeler ve Evsel Tüketim: Yüksek Kişi Başı Kullanım

Belediyelerin su tüketimi, yerleşik nüfusun yanı sıra turizm hareketliliği ve üniversite öğrencisi yoğunluğu ile şekillenmektedir.

• Toplam Çekilen Su: TÜİK 2024 verilerine göre, Çanakkale belediyeleri su kaynaklarından toplam 40,6 milyon metreküp su çekmiştir.1 Bu miktar, komşu il Balıkesir'in (139,9 milyon m³) yaklaşık üçte biri kadardır.

• Kişi Başı Tüketim: Çanakkale'de belediyelerce çekilen kişi başı günlük ortalama su miktarı 255 litre olarak hesaplanmıştır.1 Bu rakam, Türkiye ortalamasının (229 litre), İstanbul'un (203 litre) ve İzmir'in (210 litre) oldukça üzerindedir.23 Bu yüksekliğin sebepleri şunlardır:

1. Kayıp-Kaçak Oranları: Şebekedeki fiziksel kaçaklar, tüketilmiş gibi görünen ancak musluğa ulaşmayan suyu artırmaktadır.

2. Yazlıkçı/Turist Nüfusu: Yaz aylarında nüfusun katlanması, ancak resmi nüfusun sabit kalması, kişi başı istatistiği yukarı çekmektedir.

3. Refah Seviyesi ve Kullanım Alışkanlıkları: Bahçe sulama ve araç yıkama gibi alışkanlıkların yaygınlığı.

3.3. Sanayi Sektörü: Desalinasyon ve Yüksek Tüketim

Çanakkale sanayisi, su tüketiminde kendine özgü bir profile sahiptir. İÇDAŞ, Dardanel, Kale Grubu ve enerji santralleri ana aktörlerdir.

3.3.1. İÇDAŞ ve Deniz Suyu Devrimi

Biga'da kurulu İÇDAŞ Çelik ve Enerji tesisleri, bölgenin en büyük endüstriyel su kullanıcısıdır. Ancak tesis, tatlı su kaynakları üzerindeki baskıyı minimize etmek için devasa bir deniz suyu arıtma (desalinasyon) stratejisi izlemektedir.

• Deniz Suyu Kullanımı: Tesis, çelik üretimindeki su ihtiyacının %99'unu, enerji üretimindeki ihtiyacının %98'ini denizden karşılamaktadır.3

• Arıtma Kapasitesi: İşletmede, toplam 30.000 m³/gün kapasiteli (2x6000 m³ deniz suyu ters ozmoz dahil) arıtma sistemleri bulunmaktadır.10

• Tatlı Su Tüketimi: Buna rağmen, proses gereği 2020 yılında yaklaşık 1,6 milyon m³ tatlı su tüketmiştir. Bu miktar, orta ölçekli bir ilçenin yıllık tüketimine eşdeğerdir.3

3.3.2. Dardanel: Şebeke Suyuna Bağımlılık

Gıda devi Dardanel, üretim süreçleri (yıkama, buhar, hijyen) için yüksek kalitede tatlı suya ihtiyaç duymaktadır.

• Tüketim Hacmi: Firma, günde yaklaşık 3.000 ton (yılda ~1 milyon m³) şebeke suyu kullanmaktadır.24

• Maliyet Baskısı: Bu yüksek tüketim, Dardanel'i Çanakkale Belediyesi'nin en büyük müşterilerinden biri yapmaktadır. 2025 yılı tarifeleriyle firmanın yıllık su faturasının 60 milyon TL seviyelerine ulaştığı belirtilmektedir. Firma, sanayi suyu tarifelerinin yüksekliğinden şikayet ederek, diğer büyükşehirlerdeki (Sakarya, Kocaeli) daha düşük tarifeleri örnek göstermektedir.24

3.3.3. Kale Grubu (Seramik): Verimlilik Odaklı

Çan ilçesindeki seramik fabrikaları, suyun yoğun kullanıldığı (çamur hazırlama, sırlama) bir sektördür. Kale Grubu, üretimde su geri kazanım sistemleri kurarak ve tüketici tarafında su tasarruflu ürünler (2,7 litre ile temizleyen klozetler) geliştirerek su ayak izini düşürmeye odaklanmaktadır.25

---

4. 2024-2026 Kriz Yönetimi: Yasaklar ve Fiyatlandırma

Su kaynaklarındaki azalma, yerel yönetimleri sert tedbirler almaya itmiştir.

4.1. Su Kullanım Kısıtlamaları

Çanakkale Belediyesi, Atikhisar Barajı'ndaki seviye düşüşüne paralel olarak "Su Tasarrufu Genelgeleri" yayımlamıştır.

• Yasaklar: Araçların hortumla yıkanması, halı yıkama, bahçe sulama ve iş yeri önü yıkama faaliyetleri yasaklanmıştır.27

• Kotalar: Oto yıkama gibi işletmelere aylık 20 m³ su kotası getirilmiş, yüksek tüketimli iş yerlerine ön ödemeli sayaç zorunluluğu konulmuştur.27

4.2. Fiyatlandırma Politikası (Tarife Yönetimi)

Su talebini baskılamak için en etkili araç olan "fiyatlandırma" devreye sokulmuştur. Çanakkale Belediyesi, 2025 yılı için su tarifelerine %50 oranında zam yapmıştır.

• Kademeli Tarife: Konutlarda 0-10 m³ arası tüketim için ton başına ücret 25,91 TL olurken, 11-30 m³ arası tüketim için bu rakam 28,98 TL'ye, daha yüksek tüketimlerde ise 37-43 TL bandına yükseltilmiştir.28 Bu politika, temel insani kullanım dışındaki (lüks/konfor) su tüketimini cezalandırmayı amaçlamaktadır.

---

5. Gelecek Projeksiyonları: Gelecekte Ne Kadar Su Kalacak?

Gelecek projeksiyonları, iklim değişikliği ve nüfus artışı makasında Çanakkale'nin su bütçesinin açık vereceğini göstermektedir.

5.1. İklim Değişikliği Senaryoları ve Su Potansiyelinde Azalma

Kuzey Ege Havzası için yapılan modellemeler, bölgenin su potansiyelinde dramatik düşüşler öngörmektedir.

• Potansiyel Kaybı: İklim değişikliği etkisiyle 2041-2070 döneminde havzanın brüt su potansiyelinde %60'lara varan azalma meydana gelebileceği tahmin edilmektedir.4

• Kuraklık Senaryosu: Normal şartlarda havzanın (Kuzey Ege kısmı) yıllık kullanılabilir su potansiyeli 2,85 milyar m³ iken, "çok şiddetli kuraklık" şartlarında bu miktar 1,00 milyar m³'e kadar gerilemektedir.2 Bu senaryoda, mevcut baraj kapasiteleri (Atikhisar, Bayramiç) işlevsiz kalmakta, barajlar sadece ölü hacim seviyesinde su tutabilmektedir.

5.2. 2030-2050 Talep Projeksiyonları

• Nüfus Artışı: Bölge nüfusunun 2053 yılına kadar maksimum 1,6 milyon kişiye ulaşması beklenmektedir.2 Bu nüfus artışı, içme suyu talebini doğrusal olarak artıracaktır.

• İçme Suyu Güvenliği: Çanakkale İl Merkezi için "2040 İçme Suyu Temini Projesi" kapsamında, 2. Kademe Arıtma Tesisi ve yeni isale hatları ile günlük 100.000 m³ kapasiteye ulaşılması hedeflenmektedir.30 Bu proje, kentin 2050 yılına kadar olan altyapısal ihtiyacını karşılasa da, kaynaksal (barajda su olması) sorunu çözmemektedir.

• Sektörel Açık: 2041 yılı projeksiyonlarında, şiddetli kuraklık durumunda tarımsal su talebinin karşılanma oranının %44'lere kadar düşeceği öngörülmektedir.2 Bu, tarımsal üretimin yarısının yapılamaması anlamına gelmektedir.

5.3. Yeraltı Suyu Bütçesi

Yeraltı suyu beslenimi (yağışlarla süzülme), yağış rejiminin değişmesi (kar yerine ani yağmur) ve buharlaşma artışı nedeniyle azalacaktır. Emniyetli rezervin (455 hm³) altına düşülmesi durumunda, Biga ve diğer kıyı ovalarında kalıcı tuzlanma ve akifer çökmesi riskleri 2030 sonrasında somut bir tehdit haline gelecektir.

---

6. Sonuç ve Stratejik Değerlendirme

Çanakkale'de su, artık sadece bir doğal kaynak değil, yönetilmesi gereken en kritik stratejik varlıktır. Mevcut veriler ve gelecek projeksiyonları ışığında şu temel sonuçlara ulaşılmaktadır:

1. Tarım Sektöründe Zorunlu Dönüşüm: Suyun %74'ünü kullanan tarım sektörü, mevcut ürün deseniyle (çeltik, silajlık mısır) sürdürülebilir değildir. Gelecekte (2030-2050), Biga Ovası'nda çeltik ekim alanlarının kalıcı olarak sınırlandırılması, damla sulama dışındaki yöntemlerin yasaklanması ve kuraklığa dayanıklı ürünlere geçilmesi kaçınılmaz olacaktır.

2. Sanayide "Mavi Dönüşüm": İÇDAŞ'ın uyguladığı deniz suyu arıtma modeli, kıyı şeridindeki tüm organize sanayi bölgeleri ve büyük tesisler için yasal bir zorunluluk haline getirilmelidir. Sanayinin tatlı su kullanımı sıfıra yaklaştırılmalıdır.

3. Kentsel Verimlilik: Kişi başı 255 litrelik tüketim, su fakiri olmaya aday bir il için lükstür. Fiziki kayıp-kaçakların %10 seviyelerine indirilmesi, yeni bir baraj yapmak kadar su kazandıracaktır.

4. Gelecek Senaryosu: Eğer "İşler Olağan Giderse" (Business as Usual) senaryosu izlenirse, 2040 yılında Çanakkale, tarımsal üretim kapasitesinin yarısını kaybetmiş, içme suyunu karneyle dağıtan bir il olma riskiyle karşı karşıyadır. Ancak, desalinasyonun yaygınlaşması, atık suların geri kazanımı (şu an sadece %1,3) ve tarımsal modernizasyon ile bu senaryo tersine çevrilebilir.

Özetle: Çanakkale'de suyun sahibi artık "doğa" değil "planlama"dır. Gelecekte ne kadar su kalacağı, ne kadar yağmur yağacağından ziyade, bugünkü suyun ne kadar verimli kullanılacağına bağlı olacaktır.

---

Tablo 1: Çanakkale İli Baraj Doluluk Oranları Karşılaştırması (Ocak Dönemi)

Baraj Adı	Kullanım Amacı	Maksimum Hacim (hm³)	Doluluk (%) - 2024	Doluluk (%) - 2025/2026 (Güncel)	Durum Analizi
Atikhisar	İçme + Sulama	54,1	%67	%39 - %51*	Kritik. Yağışlara aşırı bağımlı.
Bayramiç	Sulama	96,5	%50	%12 - %34	Çok Kritik. Tarımsal kısıtlama kesin.
Bakacak	Sulama	130,9	%27	%13 - %26	"Ölü" yatırım riski. Sürekli düşük.
Umurbey	Sulama (Meyve)	52,7	%65	%42 - %66	Görece Stabil.
Tayfur	İçme (Gelibolu)	4,4	%17	%21 - %27	Yetersiz.
Taşoluk	Sulama	88,0	%34	%16 - %24	Kritik.

*Not: Doluluk oranları yağış anlarına göre haftalık değişim gösterebilmektedir. Aralık 2025/Ocak 2026 verileri baz alınmıştır.

---

Tablo 2: Sektörel Su Kullanım ve Tahsis Verileri (Çanakkale/Kuzey Ege Havzası)

Sektör	Kullanım Oranı (%)	Yıllık Tüketim/Tahsis	Temel Özellikler ve Riskler
Tarım	%74	Değişken (Kuraklıkta kısıtlı)	Baskın sektör. Çeltik (pirinç) üretimi en büyük su tüketicisi. Vahşi sulama oranı %35.
Belediye (Evsel)	%10-15	40,6 Milyon m³ (2024)	Kişi başı 255 litre/gün tüketim (Yüksek). Turizm etkisiyle yazın pik yapıyor.
Sanayi	%10-12	~101 hm³ (Havza Geneli)	İÇDAŞ gibi devler deniz suyu kullanıyor. Gıda (Dardanel) sanayi şebeke suyuna bağımlı.
Enerji	<%2	~54 hm³	Termik santraller soğutma suyu ihtiyacı. Deniz suyu kullanımı yaygınlaşıyor.

---

Veri Kaynakları:

Bu raporda kullanılan veriler; TÜBİTAK MAM Marmara Havzası Eylem Planı 2, Tarım ve Orman Bakanlığı Kuzey Ege Havzası Raporları 2, DSİ Faaliyet Raporları 13, TÜİK 2024 Su İstatistikleri 1, İÇDAŞ Sürdürülebilirlik Raporları 3 ve yerel basına yansıyan İl Koordinasyon Kurulu verilerinden 16 derlenmiştir.

Works cited

1. Çanakkale'nin Su Karnesi Açıklandı: 2024 yılında 40,6 milyon m³ su kullanıldı!, accessed January 2, 2026, https://www.canakkalekalem.com/canakkalenin-su-karnesi-aciklandi-2024-yilinda-406-milyon-m3-su-kullanildi/158284

2. SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KUZEY EGE HAVZASI SU TAHSİS PLANI ve EYLEM - Tarım ve Orman Bakanlığı, accessed January 2, 2026, https://www.tarimorman.gov.tr/SYGM/Belgeler/Sekt%C3%B6rel%20Su%20Tahsis%20planlar%C4%B1/kuzey%20ege/KEGE_N%C4%B0HA%C4%B0_Y%C3%96NET%C4%B0C%C4%B0_%C3%96ZET%C4%B0%202025.pdf

3. SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK RAPORU - İÇDAŞ, accessed January 2, 2026, https://www.icdas.com.tr/PageGalleryFiles/PdfFiles/%C4%B0%C3%87DA%C5%9E%202020%20S%C3%BCrd%C3%BCr%C3%BClebilirlik%20Raporu.pdf

4. KUZEY EGE HAVZASI - Tarım ve Orman Bakanlığı, accessed January 2, 2026, https://www.tarimorman.gov.tr/SYGM/Belgeler/Havzalar%C4%B1m%C4%B1z%C4%B1%20Tan%C4%B1yal%C4%B1m/Kuzey%20Ege%20Havzas%C4%B1%20Tan%C4%B1t%C4%B1m.pdf

5. Çanakkale'deki barajların doluluk oranları kuraklık nedeniyle düştü - Anadolu Ajansı, accessed January 2, 2026, https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/canakkaledeki-barajlarin-doluluk-oranlari-kuraklik-nedeniyle-dustu/3652720

6. Çanakkale'de kuraklık sonrası barajlarda su seviyeleri azaldı, accessed January 2, 2026, https://www.alm.com/press_release/alm-intelligence-updates-verdictsearch/?s-news-16569415-2025-12-03-canakkale-de-kuraklik-sonrasi-barajlarda-su-seviyeleri-azaldi

7. Eylem Planı_TarımOrmanBak_Marmara_Havzasi.pdf

8. DOĞU AKDENİZ HAVZASI KURAKLIK YÖNETİM PLANI - Tarım ve Orman Bakanlığı, accessed January 2, 2026, https://www.tarimorman.gov.tr/SYGM/Belgeler/KURAKLIK%20Y%C3%96NET%C4%B0M%20PLANLARI%2009.01.2023/Kuzey%20Ege%20Havzas%C4%B1%20Kurakl%C4%B1k%20Y%C3%B6netim%20Plan%C4%B1%20Y%C3%B6netici%20%C3%96zeti.pdf

9. Su kıyametine giden yol: Çeltik krizinin perde arkası - 9.Köy, accessed January 2, 2026, https://9koy.org/su-kiyametine-giden-yol-celtik-krizinin-perde-arkasi.html

10. İÇDAŞ DEMİR ÇELİK / BİGA-ÇANAKKALE - EKONSU, accessed January 2, 2026, http://www.ekonsu.com/uploads/merged.pdf

11. Çanakkale'deki barajlarda doluluk oranları düştü; önlem alınması istendi - Haberton, accessed January 2, 2026, https://haberton.com/canakkaledeki-barajlarda-doluluk-oranlari-dustu-onlem-alinmasi-istendi/

12. Çanakkale'de olağanüstü kuraklık hem barajlardaki suyu hem de tarımsal verimi düşürdü, accessed January 2, 2026, https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/canakkalede-olaganustu-kuraklik-hem-barajlardaki-suyu-hem-de-tarimsal-verimi-dusurdu/3687673

13. DSİ'nin Çanakkale'deki 21 Yıllık Mega Yatırımları!, accessed January 2, 2026, https://www.canakkaleolay.com/haber/dsi-nin-canakkale-deki-21-yillik-mega-yatirimlari-61528

14. Tehlikeyi Atlattık Mı? Çanakkale Barajlarında Kritik Eşik Aşıldı Mı, Atikhisar'da Doluluk Oranı Yüzde Kaça Çıktı? - www.canakkalekalem.com - Kalem Gazetesi, accessed January 2, 2026, https://www.canakkalekalem.com/tehlikeyi-atlattik-mi-canakkale-barajlarinda-kritik-esik-asildi-mi-atikhisarda-doluluk-orani-yuzde-kaca-cikti/157970

15. Çanakkale'deki barajlarda doluluk oranları düştü; önlem alınması istendi - Yerel Haberler, accessed January 2, 2026, https://www.hurriyet.com.tr/yerel-haberler/canakkale/canakkaledeki-barajlarda-doluluk-oranlari-dust-43039470

16. 9 barajın ortalama doluluk oranı yüzde 44 - Çanakkale Olay, accessed January 2, 2026, https://www.canakkaleolay.com/haber/9-barajin-ortalama-doluluk-orani-yuzde-44-80937

17. Çanakkale - Bayramiç Barajı'nın su seviyesi 4 ayda yüzde 10'dan 70'e yükseldi - YouTube, accessed January 2, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=mDTQizlOYOc

18. Sulama Suyu Kalitesi Açısından Çanakkale–Biga Ovası Yeraltı Sularının Durumu - DergiPark, accessed January 2, 2026, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1202396

19. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi » Makale » Sulama Suyu Kalitesi Açısından Çanakkale–Biga Ovası Yeraltı Sularının Durumu - DergiPark, accessed January 2, 2026, https://dergipark.org.tr/tr/pub/comuagri/issue/56040/732685

20. BİGA'NIN İKİNCİ SU KAYNAĞI - Biga Belediyesi, accessed January 2, 2026, https://www.biga.bel.tr/projeler/biganin-ikinci-su-kaynagi

21. Tarım ve Hayvancılık - Çanakkale Valiliği, accessed January 2, 2026, http://www.canakkale.gov.tr/tarim-ve-hayvancilik

22. Biga Sulama Birliği, accessed January 2, 2026, https://www.bigasulama.gov.tr/

23. İçme ve Kullanma Suyunun Değişimi - Su TEMA, accessed January 2, 2026, https://sutema.org/media/edjcrqmz/icme-kullanma-suyu-degisimi.pdf

24. Sanayici En Ucuz Suyu Çanakkale'de Kullanıyor! | Haberler > GÜNDEM - Aynalı Pazar, accessed January 2, 2026, https://mobil.canakkaleaynalipazar.com/haber/sanayici-en-ucuz-suyu-canakkale-de-kullaniyor/25592/

25. Kaleseramik Çanakkale Kalebodur Seramik Sanayi AŞ - Elif Gökhan - TÜRKİYE İMSAD, accessed January 2, 2026, https://imsad.org/files/fileman/Uploads/Documents/etkinlikler/2_KALE_Paylasim_Gunleri_IMSAD_16052017.pdf

26. Çanakkale Seramik Karo Modellerini Keşfedin | Kaleseramik, accessed January 2, 2026, https://www.kale.com.tr/markalar/canakkale-seramik

27. Çanakkale'de kuraklık nedeniyle su kullanımına kısıtlama getirildi - Bianet, accessed January 2, 2026, https://bianet.org/haber/canakkale-de-kuraklik-nedeniyle-su-kullanimina-kisitlama-getirildi-275048

28. Çanakkale'de su fiyatlarına yüzde 50 zam! Çanakkale su fiyatları 2024-2025 - GDH Haber, accessed January 2, 2026, https://gdh.digital/haber/canakkalede-su-fiyatlarina-yuzde-50-zam-canakkale-su-fiyatlari-2024-2025-8fvwdov1ps

29. Türkiye'nin En Pahalı Suyu Artık Çanakkale'de Suya Zam!, accessed January 2, 2026, https://www.burasicanakkale.com.tr/haber/69362-turkiyenin-en-pahali-suyu-artik-canakkalede-suya-zam

30. çanakkale içmesuyu 2. kademe arıtma tesisinde çalışmalar devam ediyor - DSİ, accessed January 2, 2026, https://dsi.gov.tr/Haber/Detay/1684

31. ÇANAKKALE'YE SU, ORMANCILIK MİLLİ PARK VE METEOROLOJİ ALANINDA REKOR YATIRIM SON 18 YILDA 5 MİLYAR 250 MİLYON TL YATIRI, accessed January 2, 2026, https://assets.ctfassets.net/dq9b2d58kdrp/6nLMgeoZREJXMXXiopboG4/d76e47cbfccf8ae8e73275b170d8235a/__anakkale_Yat__r__mlar___2021.pdf

32. Su ve Atıksu İstatistikleri, 2024 - TÜİK - Veri Portalı, accessed January 2, 2026, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Su-ve-Atiksu-Istatistikleri-2024-54109