Karamenderes Havzası ve Araplar Boğazı Ekosistem Dinamikleri



Biyoçeşitlilik, Arkeolojik Miras ve Çevresel Koruma Stratejileri Üzerine Teknik Analiz

Sarıçay havzası ve bu havzanın jeomorfolojik bir başyapıtı olan Araplar Boğazı, Kuzey Ege ve Marmara geçiş zonunda yer alan, ekolojik ve kültürel katmanların iç içe geçtiği müstesna bir sahadır. Kazdağları’ndan doğan ve antik dönemden bu yana Skamander olarak anılan Karamenderes nehir sisteminin bir parçası olan bu bölge, sadece bir su yolu değil, aynı zamanda Avrupa yılan balığı (Anguilla anguilla) gibi küresel ölçekte nesli kritik derecede tehlike altında olan türlerin, göçmen kuşların ve binlerce yıllık arkeolojik yerleşimlerin sığınağıdır.1 Bölgede planlanan taş ocağı projeleri, bu hassas dengenin sürdürülebilirliği üzerinde ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Bu rapor, sahanın biyolojik çeşitliliğini, arkeolojik değerlerini ve uluslararası koruma statülerini temel alarak, planlanan sanayi faaliyetlerinin olası etkilerini ve koruma mekanizmalarını akademik bir derinlikle analiz etmektedir.

Havzanın Hidrojeolojik ve Jeomorfolojik Karakterizasyonu

Araplar Boğazı, Çanakkale ili Ezine ilçesi sınırlarında bulunan, yaklaşık 8 kilometre uzunluğa ve vadi tabanında 750 metreye varan genişliğe sahip bir epijenik yarma vadidir.1 Jeomorfolojik literatürde bu tür yapılar, bir akarsuyun (bu vakada Karamenderes Çayı) tektonik yükselmelere veya litolojik farklılıklara karşı yatağını derinlemesine aşındırması sonucu oluşur. Bu süreç, bölgeye sadece görsel bir estetik kazandırmakla kalmamış, aynı zamanda mikroklima alanları ve benzersiz habitat nişleri yaratmıştır.

Havzanın hidrolojik rejimi, Karamenderes’in debi değişkenliklerine sıkı sıkıya bağlıdır. Nehir sistemi, alüvyal tabanlarda süzülen sularla yer altı su seviyesini beslemekte ve bölgedeki tarımsal üretimin temelini oluşturmaktadır.1 Sulak alanın ekolojik karakteri, suyun kimyasal kompozisyonu (özellikle tuzluluk ve elektriksel iletkenlik değerleri) ile belirlenir. Yapılan analizler, sucul ekosistemin bazı bölgelerinde tuzluluk artışı ve kirlilik belirtileri olduğunu göstermektedir ki bu durum, ekosistem direncini düşüren bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır.1

Avifauna Çeşitliliği ve Ekolojik Niş Analizi

Sarıçay havzası, sahip olduğu farklı habitat tipleri (sazlıklar, açık su yüzeyleri, riparian orman şeritleri ve tarım arazileri) sayesinde çok zengin bir kuş popülasyonuna ev sahipliği yapmaktadır. 'Saricaykusturlist.xlsx' verileri ışığında yapılan analizlerde, sahada toplam 94 kuş türünün varlığı tespit edilmiştir.4 Bu türlerin her biri, ekosistemin farklı bir işlevini temsil etmektedir.

Ardeidae ve Suliformes Familyaları: Sucul Besin Zincirinin Göstergeleri

Sarıçay’ın sığ suları ve sazlık alanları, balıkçıllar (Ardeidae) için ideal beslenme ve gizlenme alanlarıdır. Küçük balaban (Ixobrychus minutus) ve Gece balıkçılı (Nycticorax nycticorax) gibi türlerin alanda bulunması, sazlık habitatın kalitesine işaret eder.4 Bu türler, BERN Sözleşmesi Ek-II listesinde yer alan, "kesin koruma altına alınmış" canlılardır.

Tür Adı

Bilimsel Adı

Koruma Statüsü (IUCN/BERN)

Bölge Statüsü

Yoğunluk

Küçük balaban

Ixobrychus minutus

LC / Ek II

Yaz Ziyaretçisi

Az

Gece balıkçılı

Nycticorax nycticorax

LC / Ek II

Transit

Nadir

Küçük ak balıkçıl

Egretta garzetta

LC / Ek II

Kış Ziyaretçisi

Orta

Büyük ak balıkçıl

Ardea alba

LC / Ek II

Kış Ziyaretçisi

Orta

Gri balıkçıl

Ardea cinerea

LC / Ek III

Yerleşik

Orta

Sucul sistemdeki balık popülasyonlarının bir diğer önemli tüketicisi olan Karabatak (Phalacrocorax carbo) ve özellikle Küçük karabatak (Microcarbo pygmaeus), havzanın sucul verimliliğini yansıtan türlerdir.4 Küçük karabatak, küresel ölçekte korunması öncelikli olan ve BERN Ek-II kapsamında korunan bir türdür. Bu kuşların beslenme alanlarının taş ocağı faaliyetlerinden kaynaklanan sedimantasyon ve bulanıklık artışı ile bozulması, popülasyonların alandan çekilmesine neden olabilir.

Accipitridae ve Diğer Yırtıcılar: Havza Genelindeki Ekolojik Denge

Araplar Boğazı’nın dik yamaçları ve çevresindeki açık alanlar, yırtıcı kuşlar için hem termal hava akımları sağlamakta hem de geniş avlanma sahaları sunmaktadır. Havzada tespit edilen Bozkır delicesi (Circus macrourus) "Tehdide Yakın" (NT) statüsünde olup, uluslararası öneme sahip bir göçmen türdür.4 Ayrıca Çayır delicesi (Circus pygargus), Akdeniz havzasında "Hassas" (VU) statüsünde değerlendirilmektedir.

Yırtıcı Türü

Bilimsel Adı

IUCN Global / Med

Koruma Statüsü

Saz delicesi

Circus aeruginosus

LC / LC

BERN Ek II / CITES Ek-II

Bozkır delicesi

Circus macrourus

NT / -

BERN Ek II / CITES Ek-II

Çayır delicesi

Circus pygargus

LC / VU

BERN Ek II / CITES Ek-II

Şahin

Buteo buteo

LC / LC

BERN Ek II / CITES Ek-II

Küçük kartal

Hieraaetus pennatus

LC / LC

BERN Ek II / CITES Ek-II

Bu yırtıcıların varlığı, bölgedeki küçük memeli ve sürüngen popülasyonlarının kontrol altında tutulmasını sağlayarak ekolojik dengeyi korur. Taş ocağı gibi habitat parçalanmasına yol açan projeler, bu türlerin avlanma stratejilerini ve üreme başarılarını doğrudan olumsuz etkilemektedir.

Scolopacidae ve Charadriidae: Çamur Düzlüklerinin Hassas Misafirleri

Sarıçay’ın denize döküldüğü ve nehir yatağının genişlediği alanlar, kıyı kuşları için kritik önemdedir. Suçulluğu (Gallinago gallinago) gibi türlerin Avrupa ölçeğinde "Hassas" (VU) olarak listelenmesi, havzanın kışlama alanı olarak değerini artırmaktadır.4 Döğüşkenkuş (Philomachus pugnax) gibi türlerin nadir gözlemleri, bölgenin göç durak noktası olma özelliğini pekiştirir.

Avrupa Yılan Balığı (Anguilla anguilla) ve Havza Bağlantısallığı

Sarıçay havzasının en kritik su ürünleri değeri, hiç kuşkusuz Avrupa yılan balığıdır (Anguilla anguilla). Bu tür, karmaşık yaşam döngüsü ve küresel stoklarındaki dramatik düşüş nedeniyle doğa koruma çalışmalarının merkezinde yer almaktadır. IUCN tarafından "Kritik Derecede Tehlikede" (CR) olarak sınıflandırılan yılan balığı, Sarıçay gibi denize doğrudan bağlantısı olan ve iç kısımlara kadar uzanan nehir sistemlerini büyüme ve olgunlaşma aşamaları için kullanır.4

Biyolojik Mekanizmalar ve Habitat Gereksinimleri

Yılan balıkları, Sargasso Denizi'ndeki üreme alanlarından çıktıktan sonra okyanus akıntılarıyla Avrupa ve Akdeniz kıyılarına ulaşan "cam yılan balığı" evresinde tatlı sulara giriş yaparlar.6 Sarıçay’ın giriş ağzı ve Araplar Boğazı boyunca uzanan nehir yatağı, bu genç bireylerin "sarı yılan balığı" evresine geçerek beslenmeleri için gerekli olan bentik çeşitliliği sunar. Türün hayatta kalması için suyun sürekliliği, nehir tabanındaki doğal yapının bozulmaması ve su kalitesinin (oksijen seviyesi, düşük sediman yükü) korunması şarttır.5

Tehdit Analizi: Taş Ocağı ve Su Kalitesi

Araplar Boğazı yamaçlarında açılacak taş ocaklarının yaratacağı en büyük risklerden biri, nehir yatağına karışacak olan ince partiküllü tozdur. Sedimantasyon, yılan balıklarının beslendiği bentik omurgasızların üzerini örterek besin zincirini kırar.1 Ayrıca, patlatmaların yaratacağı sismik şok dalgaları, sucul canlıların iç organlarında hasara yol açabilir ve göç rotalarını saptırabilir. ICES (Uluslararası Denizin Keşfi Konseyi) 2024 tavsiyesi, yılan balığı stoklarının toparlanabilmesi için tüm habitatlarda sıfır av ve habitat restorasyonu önermektedir.5 Bu bağlamda, Sarıçay gibi bir habitatta yapılacak her türlü ağır sanayi müdahalesi, uluslararası koruma hedefleriyle taban tabana zıttır.

Memeli Faunası ve Kıyısal Habitat Koridorları

Havza sadece sucul ve kanatlı canlılar için değil, aynı zamanda karasal-sucul geçiş zonuna bağımlı memeliler için de yaşamsal bir koridordur. Avrasya Su Samuru (Lutra lutra), havzadaki su kalitesinin ve biyolojik zenginliğin en prestijli göstergesidir.4 Su samurları, BERN Sözleşmesi Ek-II kapsamında kesin koruma altındadır ve geniş ev alanlarına ihtiyaç duyarlar.

Memeli Türü

Bilimsel Adı

Koruma Statüsü

Ekolojik Önem

Su Samuru

Lutra lutra

BERN Ek II

Tepe yırtıcı, su kalitesi göstergesi

Altın Çakal

Canis aureus

BERN Ek III

Habitat sağlığı düzenleyicisi

Uzun Ayaklı Yarasa

Myotis capaccinii

IUCN VU/EN

Mağara ve nehir ekosistemi bağı

Nalburunlu Yarasalar

Rhinolophus spp.

BERN Ek II

Böcek popülasyon kontrolü

Özellikle Uzun ayaklı yarasa (Myotis capaccinii) gibi türlerin varlığı dikkat çekicidir. Bu tür, su yüzeyinden böcek toplayarak beslenen ve su sistemlerine yüksek derecede bağımlı olan bir yarasa türüdür.4 Taş ocağı faaliyetlerinin yaratacağı gürültü ve ışık kirliliği, bu gececil canlıların beslenme faaliyetlerini imkansız hale getirebilir.

Arkeolojik Miras ve Kültürel Peyzajın Korunması

Araplar Boğazı, biyolojik değerlerinin yanı sıra, Troas bölgesinin tarihsel derinliğini yansıtan çok sayıda arkeolojik sit alanına ev sahipliği yapmaktadır. Proje sahası çevresinde tespit edilen üç ana arkeolojik nokta, bölgenin tescilli miras listesinde yer almaktadır:

  1. Kabaağaçlıviran Erken Devir Türk Yerleşimi: Ezine ilçesi Aladağ, Kemallı ve Gökçebayır köylerinin kesişim noktasında yer alan bu alan, 3. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescil edilmiştir.8 Erken dönem Türk yerleşim dokusuna dair nadir örnekler barındırmaktadır.

  2. Kemallı-Gökçebayır Antik Yerleşimleri: Yapılan yüzey araştırmaları, bu köyler çevresinde Geç Tunç Çağı ve Arkaik döneme tarihlenen seramik buluntuları ve yapı kalıntılarını ortaya çıkarmıştır.9 Bu alanlar, Troya ile çağdaş yerleşim izleri taşıması bakımından stratejik öneme sahiptir.

  3. Kümbet-Kocabahçe Mevkii: Kemallı Köyü sınırları içindeki bu saha, Geç Tunç, Roma ve Bizans dönemlerine yayılan geniş bir kronolojik spektrum sunmaktadır.9

Taş ocağı faaliyetlerinde kullanılan patlatma yöntemleri, yer sarsıntıları aracılığıyla bu tescilli alanlardaki yapısal kalıntılara ve henüz gün yüzüne çıkarılmamış stratigrafik katmanlara geri dönüşü olmayan zararlar verebilir.1 Ayrıca, antik dönemden kalma tümülüsler ve kültürel peyzaj unsurları (örneğin Ahmedikalfa Tepesi gibi yapılar), toz ve morfolojik değişim nedeniyle özgünlüklerini yitirme riskiyle karşı karşıyadır.10

Taş Ocağı Projesinin Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) ve Halkın Katılımı

Çanakkale Ezine’de yapılması planlanan kalker ocağı ve kırma eleme tesisi kapasite artışı projeleri, genellikle AkçanSA gibi bölgedeki büyük çimento tesislerine hammadde sağlamayı amaçlamaktadır.11 Ancak projenin ekonomik getirisi ile ekolojik maliyeti arasındaki dengesizlik endişe vericidir.

Teknik ve Ekolojik Risk Parametreleri

Proje dosyalarında yılda yaklaşık 1.920.000 ton malzeme çıkarılması planlanmaktadır.2 Bu ölçekteki bir madencilik faaliyetinin yaratacağı kümülatif etkiler şunlardır:

  • Hidrojeolojik Müdahale: Epijenik vadinin yamaçlarında yapılacak kazılar, yamaç dengesini bozarak nehir yatağına heyelan riski oluşturabilir.1

  • Toz Emisyonu: Kırma ve eleme tesislerinden yayılacak kalker tozu, bölgedeki zeytinliklerin ve endemik bitki türlerinin stomalarını tıkayarak verim kaybına ve biyolojik strese yol açacaktır.11

  • Gürültü ve Titreşim: Patlatmaların desibel seviyesi, BERN sözleşmesiyle korunan Kara leylek (Ciconia nigra) ve Saz delicesi (Circus aeruginosus) gibi hassas kuş türlerinin üreme habitatlarını terk etmesine neden olacaktır.2

2026 yılı başında yapılması planlanan halkın katılımı toplantısı, bölge paydaşlarının bu teknik endişelerini dile getirmesi için en önemli yasal zemindir.11 Yerel halkın projeye karşı çıkması, sadece ekonomik kaygılarla değil, aynı zamanda atalarından kalan kültürel mirasın ve temiz bir çevrenin korunması isteğiyle şekillenmektedir.

Koruma Statüleri: Ramsar Sözleşmesi ve Ulusal Mevzuat

Araplar Boğazı ve Sarıçay havzasının korunması için uluslararası ve ulusal düzeyde çeşitli hukuki araçlar mevcuttur.

Ramsar Sözleşmesi Uygulanabilirliği

Ramsar Sözleşmesi, "akılcı kullanım" ilkesini benimseyen ve uluslararası öneme sahip sulak alanları koruyan bir anlaşmadır.12 Bir alanın Ramsar Alanı ilan edilmesi için 9 kriterden en az birini karşılaması gerekir.13

Araplar Boğazı’nın Ramsar Kriterleri ile Uyumu:

  • Kriter 1 (Nadirlik/Temsiliyet): Epijenik yarma vadi yapısı, bölge için eşine az rastlanır bir doğal oluşumdur.1

  • Kriter 2 (Hassas Türler): Küresel ölçekte "Kritik Derecede Tehlikede" olan Anguilla anguilla ve nesli tehlike altındaki memeli/kuş türlerinin varlığı bu kriteri doğrudan karşılar.4

  • Kriter 4 (Kritik Yaşam Evresi): Havza, su kuşları ve balıklar için bir göç koridoru ve üreme alanıdır.3

  • Kriter 8 (Balık Stokları): Yılan balığı göç yolu ve beslenme alanı olarak havzanın stratejik değeri yadsınamaz.13

Ramsar süreci, Mahalli Sulak Alan Komisyonu’nun teklifi ve DKMP Genel Müdürlüğü’nün teknik değerlendirmesiyle başlar.15 Araplar Boğazı’nın bu listeye dahil edilmesi, bölgedeki her türlü ağır sanayi faaliyetini uluslararası denetime açacaktır.

Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği ve Yasaklar

Türkiye’nin iç mevzuatı olan "Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği", sulak alanlarda yapılacak faaliyetleri derecelendirir.

  • Doldurma ve Kurutma Yasağı: 8 hektardan büyük doğal sulak alanların doldurulması ve kurutulması kesinlikle yasaktır.16

  • Su Rejimine Müdahale: Sistemin besleyen akarsuların yönlerinin değiştirilmesi veya ekolojik karakteri bozacak ölçüde su çekilmesi izne tabidir ve genellikle reddedilir.15

  • Koruma Bölgeleri: Alan "Ulusal Öneme Haiz Sulak Alan" olarak tescil edilirse, çevresinde oluşturulacak mutlak koruma ve hassas koruma bölgelerinde taş ocağı açılması mümkün olmayacaktır.15

2025 İklim Kanunu ve Ekosistem Odaklı Yaklaşım

Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda hazırlanan "İklim Kanunu", sulak alanların korunmasını iklim değişikliğiyle mücadelenin temel taşı olarak görür.19

Karbon Yutak Alanı Olarak Sarıçay

Sulak alanlar, birim alanda ormanlardan daha fazla karbon depolama kapasitesine sahip "mavi karbon" ve "yeşil karbon" yutaklarıdır. İklim Kanunu Madde 6, biyolojik çeşitliliğin korunmasını ve yutak alanların iyileştirilmesini emretmektedir.20 Araplar Boğazı’ndaki taş ocağı faaliyeti, bu yutak alanların tahrip edilmesi anlamına gelecek ve Türkiye’nin iklim taahhütlerine aykırılık teşkil edecektir.

Ekosistem Tabanlı Uyum (EtU)

Kanun kapsamındaki "Ekosistem Tabanlı Uyum" stratejisi, doğal alanların korunarak toplumun iklim direncinin artırılmasını hedefler.19 Sarıçay’ın sunduğu su yönetimi, sel kontrolü ve mikroklima düzenleme hizmetleri, taş ocağından elde edilecek kalkerden çok daha yüksek bir ekonomik ve yaşamsal değere sahiptir. Madde 14 uyarınca, yutak alanlara zarar veren faaliyetlere ağır idari yaptırımlar öngörülmektedir.19

Stratejik Öneriler ve Koruma Yol Haritası

Araplar Boğazı ve Sarıçay Havzası için önerilen koruma stratejisi, disiplinlerarası bir yaklaşımı zorunlu kılmaktadır:

  • Tescil Sürecinin Hızlandırılması: Alanın sadece arkeolojik değil, aynı zamanda "Doğal Sit Alanı" ve "Kesin Korunacak Hassas Alan" olarak tescil edilmesi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı nezdinde girişimlerde bulunulmalıdır.21

  • Ramsar Bilgi Formu (RIS) Hazırlığı: Akademisyenler ve STK'lar aracılığıyla, Sarıçay’ın 9 kriterden hangilerini karşıladığını belgeleyen detaylı bir Ramsar Bilgi Formu hazırlanmalı ve Mahalli Komisyon’a sunulmalıdır.13

  • Kümülatif Etki Analizi: ÇED sürecinde sadece tek bir taş ocağının değil, bölgedeki tüm mevcut ve planlanan ocakların sucul ekosistem, toz kirliliği ve arkeolojik miras üzerindeki kümülatif etkisini inceleyen bağımsız bir rapor talep edilmelidir.1

  • Yerel Ekoturizm ve Markalaşma: Skamander Vadisi ve Araplar Boğazı, Troya Kültür Rotası ile entegre edilerek kuş gözlemi ve arkeo-turizm odaklı bir gelişim modeline yönlendirilmelidir. Bu, taş ocaklarına karşı sürdürülebilir bir ekonomik alternatif sunacaktır.1

Genel Değerlendirme ve Sonuç

Sarıçay Havzası ve Araplar Boğazı, biyolojik çeşitliliğin, nadir jeomorfolojik yapıların ve köklü bir tarihsel mirasın kesişim kümesidir. 94 kuş türü, kritik derecede tehlike altındaki yılan balıkları ve 3. derece arkeolojik sit alanları, bu sahayı korumak için yeterli ve güçlü yasal dayanaklar sunmaktadır.4

Planlanan taş ocağı projesi, sadece bir madencilik faaliyeti değil, aynı zamanda bu karmaşık ve hassas ekosistemin bağlantısallığına vurulacak bir darbedir. Uluslararası sözleşmeler (Ramsar, BERN, CITES) ve ulusal yasalar (Sulak Alanlar Yönetmeliği, İklim Kanunu), bu alanın korunması yönünde devlet kurumlarına ve sivil topluma açık sorumluluklar yüklemektedir.12

Halkın katılımı toplantısında sunulacak olan teknik argümanlar, bölgenin bir sanayi sahası değil, bir dünya mirası adayı olduğunu kanıtlar niteliktedir. Sarıçay’ın korunması, sadece bir ekoloji meselesi değil, aynı zamanda bir iklim adaleti ve kültürel süreklilik davasıdır. Havzanın ekolojik bütünlüğünün korunması, hem yerel tarımın sürdürülebilirliği hem de küresel biyoçeşitlilik hedefleri için vazgeçilmez bir zorunluluktur.

Works cited

  1. Araplar Boğazı sulak alanı (Ezine, Çanakkale ... - DergiPark, accessed February 3, 2026, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4755764

  2. Araplar Boğazı'nın feryadı; Bu cennete kıymayın efendiler!.. - Çanakkale Olay, accessed February 3, 2026, https://www.canakkaleolay.com/haber/araplar-bogazi-nin-feryadi-bu-cennete-kiymayin-efendiler-98582

  3. Ramsar Sites of Turkey, accessed February 3, 2026, https://www.ramsar.org/sites/default/files/migration_files/documents/pdf/Ramsar_Sites_of_Turkey_publication_english.pdf

  4. Saricaykusturlist.xlsx

  5. European eel (Anguilla anguilla) throughout its natural range - FishSec, accessed February 3, 2026, https://www.fishsec.org/app/uploads/2023/11/231101-ICES-Advice-on-fishing-opportunities-for-eel-2024.pdf

  6. European Eel (Anguilla anguilla) Ecological Risk Screening Summary - U.S. Fish and Wildlife Service, accessed February 3, 2026, https://www.fws.gov/sites/default/files/documents/Ecological-Risk-Screening-Summary-European-Eel.pdf

  7. Background Document for European eel Anguilla anguilla 2010 - OSPAR Commission, accessed February 3, 2026, https://www.ospar.org/documents?v=7216

  8. Çanakkale İli, Ezine İlçesi,Aladağ, Gökçebayır, Kemallı Köyleri 3.Derece Arkeolojik Sit Alanı ve Mezara ilişkin Koruma Bölge Kurulunun 22.05.2024 Gün ve 10039 Sayılı Kararı.pdf - Untitled - T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, accessed February 3, 2026, https://korumakurullari.ktb.gov.tr/Eklenti/123971,canakkale-ili-ezine-ilcesialadag-gokcebayir-kemalli-koy-.pdf?0

  9. Çanakkale Prehistorik Dönem Arkeolojik Yüzey Araştırması (CAPAS) 2021: Ezine ve Çevresi1 TroyAcademy - DergiPark, accessed February 3, 2026, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2438405

  10. ARAŞTIRMA SONUÇLARI TOPLANTISI 3. CİLT - Ukaas, accessed February 3, 2026, https://ukaas.ktb.gov.tr/Eklenti/4650,29arastirma3.pdf?0

  11. Çimento devine hammadde sağlamak için Ezine'yi feda ediyorlar - Sendika.Org, accessed February 3, 2026, https://sendika.org/2026/01/cimento-devine-hammadde-saglamak-icin-ezineyi-feda-ediyorlar-741402/

  12. 7 RAMSAR SÖZLEŞMESİ.pdf - Tarım ve Orman Bakanlığı, accessed February 3, 2026, https://www.tarimorman.gov.tr/DKMP/Belgeler/MEVZUAT/Uluslararas%C4%B1%20S%C3%B6zle%C5%9Fmeler/7%20RAMSAR%20S%C3%96ZLE%C5%9EMES%C4%B0.pdf

  13. türkiye'deki ramsar alanları değerlendirme raporu - WWF, accessed February 3, 2026, http://awsassets.wwftr.panda.org/downloads/wwf_turkiye_ramsar_alanlari_degerlendirme_raporu.pdf

  14. Bafa Gölü'nün Ekolojik ve Turistik Değerlerinin Ramsar Sözleşmesi Çerçevesinde SWOT Analizi ile Değerlendirilmesi - DergiPark, accessed February 3, 2026, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4809474

  15. SULAK ALANLARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ VE İLGİLİ MEVZUATI - Tarım ve Orman Bakanlığı, accessed February 3, 2026, https://www.tarimorman.gov.tr/DKMP/Belgeler/MEVZUAT/Hassas%20Alanlar/Sulak%20Alanlar%C4%B1n%20Korunmas%C4%B1%20Y%C3%B6netmeli%C4%9Fi%20ve%20%C4%B0lgili%20Mevzuat%C4%B1.pdf

  16. Çevre ve Orman Bakanlığından: Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği, accessed February 3, 2026, https://sinop.tarimorman.gov.tr/Belgeler/Su%20%C3%9Cr%C3%BCnleri%20Yeti%C5%9Ftiricilik%20Mevzuat%C4%B1/12%20%20SULAK%20ALANLARIN%20KORUNMASI%20Y%C3%96NETMEL%C4%B0%C4%9E%C4%B0.pdf

  17. Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği - TMMOB Peyzaj Mimarları Odası, accessed February 3, 2026, https://www.peyzajmimoda.org.tr/mevzuat/detay/sulak-alanlarin-korunmasi-yonetmeligi-195

  18. Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği - Konsolide metin - LEXPERA, accessed February 3, 2026, https://www.lexpera.com.tr/mevzuat/yonetmelikler/sulak-alanlarin-korunmasi-yonetmeligi

  19. İKLİM KANUNU Kanun Numarası : 7552 Kabul Tarihi : 2/7/2025 Yayımlandığı Resmî Gazete - Çevre İBB, accessed February 3, 2026, https://cevre.ibb.istanbul/wp-content/uploads/2025/09/1.5.7552-Iklim-Kanunu.pdf

  20. Türk ye'n n 2053 Net Sıfır Em syon Hedef Doğrultusunda öneml br dönüm noktası olan Yen İkl m Kanunu kabul ed ld - QSI, accessed February 3, 2026, https://www.qsi.com.tr/wp-content/uploads/2025/03/Iklim-Kanunu.pdf

  21. Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü - Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, accessed February 3, 2026, https://tvk.csb.gov.tr/




 HALKIN KATILIMI TOPLANTISINA DAVETLİSİNİZ!

 5 ŞUBAT PERŞEMBE SAAT 11.00

Araplar Bogazinda bulunan taşocağı halkı Bilgilendirme toplantısı 5 Şubat Saat: 11.00'de Derbentbaşı Köy kahvesinde yapılacak. ÇED dosyasındaki verilere göre, proje alanının sadece 500 metre güneyinden bölgenin can damarlarından biri olan Menderes Çayı geçiyor.

Taş ocakları için Ezine'yi feda ediyorlar - Evrensel https://www.evrensel.net/haber/596257/tas-ocaklari-icin-ezine-yi-feda-ediyorlar

Comments

Popular posts from this blog

1. TOPLANTI NOTLARI 26.12.2025

SARIÇAY KENT İLİŞKİSİ - İsmail Erten Su Forumu Mayıs