TARIMDAN GELEN AGIR METAL KİRLİLİĞİ--gübre ve pestisit

 9 Aralık 2025

Taylan Akarsu, Serkan Kükrer, Ahmet Evren Erginal (2022)Akademik makalesinden alınmıştır.

Ağır metallerin fazlası ekolojik risktir ve canlıların üremesine/yaşamasına engel olurlar. Sarıçay Havzasındaki geniş tarım arazilerinde kullanılan gübre ve tarım ilaçları; Kadmiyum, Kurşun, Çinko, Nikel ve Arsenik birikiminin temel nedenlerinden biri olarak gösterilmiştir. Bu metallerin 2 km kıyıda zenginleşmesi, tarımda kullanılan gübre ve pestisitler ile ilişkili olabilir (Cai vd., 2015; Köleli̇ ve Kantar, 2005).

Akademik çalışma (2022), kirliliğin ana kaynaklarını istatistiksel analizlerle belirlemiştir. AGIR METAL KIRLILIGININ KAYNAKLARI:
1. Tarımsal Faaliyetler: Havza çevresindeki geniş tarım arazilerinde kullanılan gübre ve tarım ilaçları; Kadmiyum, Kurşun, Çinko, Nikel ve Arsenik birikiminin temel nedenlerinden biri olarak gösterilmiştir.
2. Madencilik Faaliyetleri: Çanakkale maden haritasına göre havzada bulunan Kurşun-Çinko yatakları, altın, gümüş ve barit yatakları zenginleşmenin kaynakları arasındadır.
3. Sanayi ve Çimento: Bölgedeki çimento fabrikaları ve hammaddelerinin çıkarılması süreci; Talyum, Arsenik ve Krom zenginleşmesine katkıda bulunmaktadır.
4. Trafik ve Yakıt: Nikel ve Krom kirliliği, araç yakıtlarının (kömür, dizel, fuel-oil) yanması sonucu ortaya çıkan atıklarla ilişkilendirilmiştir.

SONUC VE ONERILER
Çanakkale şehri dolayısıyla Sarıçay; kentleşme, sanayileşme ve tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan ağır bir kirlilik baskısı altındadır.
Zenginleşme seviyeleri "orta" ile "çok yüksek" arasında değişmektedir.
Öneri: Yerel yönetimler (Belediye, DSİ, Tarım Orman, Çevre Şehircilik vb.), kirletici girdilerini kontrol etmek için havza bazlı düzenli değerlendirmeler yapmalıdır. Özellikle tarım arazilerinde gübre ve pestisit kullanımına ve atık üreten kaynakların yönetimine (yönetmeliklere uygunluğuna) azami dikkat gösterilmelidir. (SONUC: 26 istasyonun 25'inde çok yüksek ekolojik risk var). Kaynak: Sarıçay Nehri Çökeltilerinin İz Metal Kaynaklı Ekolojik Risk Analizi, 2022. #sarıçay #sarıçayrestorasyon @dsi25 #çanakkalehaber @canakkaleyiseviyoruz 
https://saricayrestorasyon.blogspot.com/2025/07/sarcay-kirlilik-degerleri-akademik.html

International Journal of Environment and Geoinformatics dergisinde yayımlanmıştır.

Canakkale İl Tarım Müdürlüğü, tarım, gübre, pestisit, ağır metal kirliliği,