Belediye Park Bahçeler Müd. İlk Görüşme (Sarıçay kenarında yaban hayatı koruyacak 40 donum bir park?)

2 Aralık 2025

Selam, bugun park bahceler mud. Hilmi Beyle dort kisi olarak gorustuk ve bazı bilgiler edindik. DSİ  Ataturk ve Inonu koprusu arasını temizleyebilmek icin belediyenin makinenin gelebilmesi icin uygun hale getirmesini yeni talep etmis. 40 donumluk arazi hakkında birsey yapmanın guc oldugu ama mumkun olabilecegi, DSİ'nin de icinde oldugu bir proje olabilecegini anladım. Hilmi Bey olumlu ve katılımcı. Plaj Mah. oldugu icin DSİ'nin oldugu yerdeki parkın o halinin istemedigi birsey oldugunu ve manevi bir bagının oldugunu soyledi. Ben de compost atolyelerini o parkta yapmayı tasarlamıstım. Birlikte umarım calısırız da dedi. AYlık olarak ziyaret etmeyi dusunuyoruz. 

Bu arada yolda uzun mercekleriyle fotograf/video ceken insanlarla tanıstık SArıcay kenarında :=) Canakkalede yaban hayatı belgeseli yapıyorlarmıs. Erhan Sinmaz yönetmen ve kameraman/fotografcı Emrah Turan. Instag bulunca yollarım. Geyikleri bile cekiyormus..

ILGILI 40 DONUM ARAZI ILE ILGILI GORSELLER SOYLE:

Belediyenin yaban hayatı koruma kapsamında yetkilerini yapay zekanın (google gemini pro) soyledigi kadarıyla ekliyorum:

Türkiye'de yaban hayatını koruma konusundaki asıl yetki ve sorumluluk, Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP) uhdesindedir.

Ancak, Belediyeler (5393 Sayılı Belediye Kanunu) ve Büyükşehir Belediyeleri (5216 Sayılı Kanun) kapsamında, yaban hayatını doğrudan ve dolaylı olarak etkileyen çok kritik yetkilere ve görevlere sahiptir.

Belediyelerin yaban hayatı üzerindeki yetki ve sorumluluklarını şu başlıklar altında toplayabiliriz:

1. Yaralı Yaban Hayvanlarına Müdahale ve Rehabilitasyon

Belediyelerin veteriner işleri müdürlükleri, sadece sokak hayvanları (kedi/köpek) için değil, yaban hayvanları için de ilk müdahale noktasıdır.

• İlk Yardım ve Nakil: Vatandaşlar tarafından bulunan yaralı kuşlar, memeliler veya diğer yaban hayvanları için belediyeler ambulans/araç desteği sağlar.

• Geçici Bakım: Yaralı yaban hayvanının ilk tedavisini yapar ve ardından hayvanı DKMP'ye veya yetkili rehabilitasyon merkezlerine teslim ederler.

• İşbirliği: Bazı büyük belediyeler, Bakanlık ile protokol yaparak kendi bünyelerinde "Yaban Hayatı Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi" kurabilir ve işletirler.

2. Habitat (Yaşam Alanı) Koruma ve İmar Yetkisi

Bu, belediyelerin yaban hayatı üzerindeki en büyük ama en dolaylı gücüdür. Bir hayvanı korumak için önce evini (habitatını) korumak gerekir.

• İmar Planları: Belediyeler imar planlarını yaparken orman kenarları, sulak alanlar veya doğal koridorları "yapılaşmaya kapalı alan" ilan edebilir. Bu alanların betonlaşmasını önlemek, yaban hayatının şehirden kopmamasını sağlar.

• Yeşil Koridorlar: Şehir içindeki park ve bahçeleri birbirine bağlayarak yaban hayvanlarının (kirpi, sincap, kuşlar vb.) geçiş yapabileceği ekolojik koridorlar oluşturmak belediyenin elindedir.

3. Çevre Kirliliğini Önleme (Su ve Toprak)

Yaban hayatını en çok tehdit eden unsurlardan biri kirliliktir.

• Atık Su Yönetimi: Kanalizasyon sularının arıtılmadan derelere veya denizlere dökülmesini engellemek belediyenin görevidir. (Bu madde nehir ekosistemi, balıklar ve su kuşları için hayatidir).

• Katı Atık Yönetimi: Çöplerin vahşi depolama alanlarına (orman kıyılarına) dökülmesini engellemek, yaban hayvanlarının çöple beslenmesini ve hastalanmasını önler.

4. Zorlu Hava Şartlarında Besleme Desteği

Özellikle kış aylarında veya aşırı sıcaklarda yaban hayatını desteklemek belediyelerin görev tanımı içindedir.

• Yemleme Çalışmaları: DKMP ile koordineli olarak, kar yağışının yoğun olduğu dönemlerde dağlık veya ormanlık alanlara ot, saman, et veya sakatat bırakılarak yaban hayvanlarının (geyik, kuş, yırtıcılar) açlıktan ölmesi engellenir.

5. Denetim ve Zabıta Yetkileri

• Kaçak Avcılık ve Satış: Belediye zabıtaları, pazar yerlerinde veya petshoplarda yasa dışı olarak satılan yaban hayvanlarını (örneğin saka kuşu, sincap vb.) tespit ettiğinde işlem yapabilir ve durumu ilgili birimlere bildirir.

• Gürültü ve Işık Kirliliği: Yaban hayatını strese sokan aşırı gürültü ve ışık kirliliğini denetlemek belediyenin yetkisindedir.

6. İl Hayvanları Koruma Kurulu Üyeliği

Her ilde Valilik başkanlığında toplanan "İl Hayvanları Koruma Kurulu"nda belediyeler daimi üyedir.

• Burada alınan kararlarda (örneğin av yasakları, koruma bölgeleri, sulak alan stratejileri) belediyeler oy kullanır ve görüş bildirir.

---

Özet Tablo: Kim Ne Yapar?

Konu	Tarım ve Orman Bakanlığı (DKMP)	Belediyeler
Yasal Otorite	Ana karar verici, ceza kesen kurum.	Destekleyici, uygulayıcı kurum.
Yaralı Hayvan	Teslim alır, rehabilite eder, doğaya salar.	İlk müdahaleyi yapar, nakleder.
Habitat	Milli Park, Tabiat Parkı ilan eder.	İmar planı ile korur veya riske atar.
Besleme	Planlamayı yapar, yemi temin eder.	Araç ve personel desteği ile dağıtır.

---

Nasıl Bir Adım Atmak İstersiniz?

Eğer bulunduğunuz bölgedeki (örneğin bir nehir kenarı veya ormanlık alan) yaban hayatı ile ilgili bir sorun görüyorsanız, belediyeyi harekete geçirmek için kullanabileceğiniz dilekçe hakkınız vardır.

Belediyeye sunmak üzere, belirli bir çevresel soruna (kirlilik, habitat kaybı vb.) odaklanan resmi bir dilekçe taslağı hazırlamamı ister misiniz?

 Bugunden bir paylasım ordekler: https://www.instagram.com/reel/DRwfRkGj8DY/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA==

Devlet Su İşleri'nin (DSİ) yaban hayatı ile olan ilişkisi, birbiriyle çatışan iki farklı yüzü barındırır. DSİ, hem yaban hayatının yaşaması için en kritik kaynak olan suyu yöneten ve dağıtan kurumdur, hem de inşa ettiği barajlarla doğal yaşam alanlarını değiştiren kurumdur.

Sorunuz yarım kalmış olsa da (muhtemelen "DSİ'nin yaban hayatı ile ilgili yetkisi/görevleri nelerdir?" diyecektiniz), kurumun yaban hayatı üzerindeki kritik etkisini ve yasal sorumluluklarını şu 4 ana başlıkta özetleyebilirim:

1. "Can Suyu" (Çevresel Akış) Bırakma Zorunluluğu

Bu, DSİ'nin yaban hayatı üzerindeki en doğrudan ve en önemli yasal yükümlülüğüdür.

• Nedir? Bir nehir üzerine baraj veya HES (Hidroelektrik Santral) yapıldığında, suyun tamamı tutulamaz. Nehir yatağındaki balıkların, kurbağaların, su samurlarının ve bitkilerin yaşamaya devam edebilmesi için suyun belirli bir miktarının (%10 civarı) sürekli olarak nehir yatağına bırakılması gerekir.

• DSİ'nin Rolü: DSİ, bu suyun miktarını belirlemekle ve (işlettiği barajlarda) bu suyu bırakmakla yükümlüdür. Ayrıca özel şirketlerin işlettiği HES'lerin bu suyu bırakıp bırakmadığını denetleyen teknik mekanizmayı (akım gözlem istasyonları) kurar/kurulmasını sağlar.

2. Sulak Alanların Korunması (veya Kurutulması)

Tarihsel olarak DSİ'nin "bataklık kurutma" (sıtma ile mücadele ve tarım arazisi açma) görevi vardı. Ancak günümüzde bu politika ve yasalar tamamen değişmiştir.

• Mevcut Durum: Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği gereği, DSİ'nin artık doğal sulak alanları kurutması yasaktır. Tam tersine, kuruyan göllere veya sulak alanlara başka havzalardan su taşıyarak (örneğin kuruyan bir göle can suyu vermek gibi) bu alanları yaşatmak için projeler geliştirir.

• Çelişki: Bazen DSİ'nin tarımsal sulama projeleri, gölü besleyen derelerin suyunu keserek sulak alanın dolaylı yoldan kurumasına neden olabilir. Bu, çevreciler ile DSİ arasındaki en büyük tartışma konusudur.

3. Balık Geçitleri İnşa Etmek

Nehir ekosisteminin devamlılığı için en kritik teknik yapıdır.

• Görevi: Baraj gövdeleri balıkların (özellikle yumurtlamak için göç eden türlerin) yolunu keser. DSİ, inşa ettiği barajlara "balık geçidi" (balık asansörü veya merdiveni) yapmakla yükümlüdür. Böylece balıklar barajın altından üstüne geçebilir.

• Sorun: Eski barajların çoğunda bu sistem yoktur veya verimli çalışmamaktadır. Yeni projelerde ise yapılması zorunludur.

4. Yaban Hayatı İçin Su Temini (Yalaklar ve Sondajlar)

Bu, DSİ'nin DKMP (Doğa Koruma ve Milli Parklar) ile işbirliği içinde yaptığı pozitif bir çalışmadır.

• Uygulama: Kuraklığın şiddetli olduğu yaz aylarında veya dağlık alanlarda, yaban hayvanlarının (geyik, yaban keçisi, kuşlar) su bulabilmesi için DSİ tarafından sondaj kuyuları açılır veya "Yaban Hayatı Sulama Göletleri" inşa edilir.

Özetle;

DSİ, yaban hayatını doğrudan "koruma" (bekçilik yapma, avcı yakalama vb.) yetkisine sahip değildir; bu görev Orman Bakanlığı'nındır. Ancak DSİ, "suyun vanasını tutan el" olduğu için, bir bölgedeki yaban hayatının var olup olmayacağına teknik olarak karar veren en güçlü kurumdur.

Eğer bulunduğunuz bölgede (örneğin Sarıçay veya çevresinde) bir dere yatağının tamamen kuruduğunu ve can suyu bırakılmadığını görüyorsanız, muhatabınız doğrudan DSİ Bölge Müdürlüğü'dür.